Soma: 5 bin 820 sayfa gerekçe



Şirket patronunun beraat ettirilip yönetim kurulu başkanına bir trafik kazasıyla aynı cezanın verildiği Soma katliamı davasının gerekçeli kararı açıklandı


Soma’da 13 Mayıs 2014 tarihinde meydana gelen faciada, 301 madencinin yaşamını yitirmesinin ardından başlatılan adli soruşturmada, haklarında, ‘Olası kastla öldürme’, ‘Bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma’, ‘Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama’ suçlarından 301 kez, 2 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası istemiyle haklarında dava açılan toplam 51 sanık, Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandı.

11 Temmuz’da mahkeme heyeti, kısa kararını açıkladı. Karara göre Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan 301 madencinin yaşamını yitirdiği katliamın asli sorumlularından olmasına rağmen 15 yıl hapis cezası alırken, facianın ertesi günü kameraların karşına geçen ve madenin ne kadar güvenli olduğunu anlatan şirket patronu Ali Gürkan ise beraat etmişti.

Verilen kısa kararın ardından Manisa Barosu Başkanı Ali Arslan, Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan’a verilen cezanın kademe kademe azaltıldığını şu şekilde açıklamıştı: “Mahkeme kararıyla birlikte, aslında, 4 yıl 2 ay önce yaşanan maden faciası tekrarlanmış oldu. Aileler, faciayı tekrar yaşadı. Acıları artarak devam ediyor. Savcılık davayı açtığı sırada, şirket yöneticileri ve Can Gürkan hakkında ‘olası kasıtla’ dava açmıştı. Bu şu demekti; olası kasıtla cezalandırılmış olsaydı Can Gürkan, ceza 301 defa artırılacaktı. Savcılık esas hakkındaki mütalasında bu iddiasından vazgeçerek, sanık Can Gürkan hakkında ‘bilinçli taksirle cezalandırılmasını’ takdir etti. Taksirli bir olayla birden fazla kişinin ölümüne neden olan olayda 2 ila 15 yıl arasında ceza verilir ve bu ceza da artırılırdı. Can Gürkan’ın bilinçli taksirle cezalandırılması istenmesine rağmen, taksirle cezalandırıldı, yani aşama aşama verilen ceza hafifletilmiş oldu.” Ali Arslan, verilen cezanın yetersizliğini 4 yıl önce Gölmarmara’da içinde bulundukları kamyonete süt tankerinin çarpması sonucu 15 tarım işçisinin hayatını kaybettiği trafik kazasında faile verilen 15 yıllık cezayı hatırlatarak ortaya koymuştu.

5 bin 820 sayfa gerekçe

Mahkeme Başkanı Salih Pehlivanoğlu’nun açıkladığı karara göre, Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan 15 yıl, Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürü Ramazan Doğru 22 yıl 6 ay, maden mühendisi ve İşletme Müdür Yardımcısı İsmail Adalı 22 yıl 6 ay, İşletme Müdürü Akın Çelik 18 yıl 9 ay, maden mühendisi Ertan Ersoy 18 yıl 9 ay hapis cezası aldı. Mahkeme ayrıca Can Gürkan’ı 3 yıl süreyle maden faaliyetlerinde bulunmaktan men etti. Davada, tutuksuz yargılanan sanıklardan emniyet teknikeri Mehmet Ali Günay Çelik’e 11 yıl 8 ay, maden mühendisleri Yasin Kurnaz ve Hilmi Kazık’a 10 yıl 10’ar ay, Yönetim Kurulu Üyesi Haluk Sevinç, çalışanlardan Hilmi Karakoç, Mehmet Eres, Hüseyin Alkan, Fuat Ünal Aydın’a 8 yıl 4’er ay ve Murat Bodur’a 6 yıl 3 ay hapis cezası verildi. Aralarında şirketin patronu Alp Gürkan’ın da bulunduğu 37 kişi de beraat etti.

Mahkeme heyeti, yaklaşık 1,5 aylık aradan sonra gerekçeli kararı da yazdı. Sanıkların savunmalarından mağdur ailelerin anlatımlarına, yaralı kurtulanların tanıklıklarından sanıklara yönelik değerlendirmelere kadar pek çok konuya yer verilen gerekçeli karar, toplam 5 bin 820 sayfa tuttu.

“Uzun zamana yayılan hareketlerin birikimi”

Mahkeme heyeti, Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve davanın bir numaralı sanığı Can Gürkan’a ait bölümde katliamın yapısal nitelikteki sorumsuzluklardan dolayı gerçekleştiğini dolayısıyla şirketin yönetim kurulu başkanının sorumlu olduğunu belirtti. Gerekçeli kararda, şu ifadelere yer verildi:

“Can Gürkan’ın Eynez ocağındaki yangınlardan ve ocağın yapısal eksikliklerinden, ocağın devir alındığı tarihten, yani en baştan itibaren şirketin yönetimi kurulu başkanı olan sanığın, haberdar olduğu hususu mahkememiz tarafından kabul edilmiştir” denildi. Olaya dair değerlendirmelerini sürdüren mahkeme heyeti, “İddianameye konu olayın en önemli ve temel nedenleri, yönetim anlayış ve uygulamalarından kaynaklanan yapısal nitelikte nedenlerdir. Olay, bir anlık hatalı uygulama, bir işçinin yanlış bir davranışına münhasıran bir vardiyaya tesadüf eden bir icrai hareket gibi anlık kusurlu bir harekete dayanmamaktadır. İddianameye konu olan olayın meydana gelmesinin somut olay üzerinden örneklemek gerekir ise yıllık 1,5 milyon ton kömür üretimine göre planlanmış ocak altyapısına rağmen, Haziran 2011 tarihli ek uygulama revize projesiyle projelendirilen S panolarına yönelik ikinci hava yolu paralele havalandırma yolunun uygulamaya geçirilmeyip, mevcut öngörülen riskli durum ile üretime devam etme ve yıllık 3,5 milyon ton olmak üzere uzun zamana yayılan hareketlerin birikimi olmuştur. Özellikle meydana gelen yangının zararlı etkilerini arttırıcı nitelikteki havalandırma sorununun uzun yıllar şirket yönetim kurulu üyeliği yapıp, kaza tarihinde ise şirket yönetim kurulu başkanı sıfatına haiz sanık Can Gürkan tarafından oluşturulan mekanizasyona bağlı hızlı üretim artışı temelli üretim anlayış ve yaklaşımı doğrultusunda bu yönü ile karar alma yetkisi kapsamında işletme organizasyonunu aşan yapısal nitelikte bir kusur ve problem olduğu açıktır. Gerçekten, işletilen ocak yüksek risk içermekte olup, bu risklerle yukarıda belirtildiği üzere yüklenici şirket yönetim kurulu başkanı tarafından bizzat bilinmektedir.”

Ayrıca Kontrol Et

Öyle Bir Kavşaktayız Ki!..

Halkın öfkesi her seferinde sandıkta eritilmiş olsa da yorgunluk ve yılgınlık ağır bassa da bir şey yapmalı. Hasan Hüseyin Korkmazgil ne güzel de söylemiş “Korka korka yaşamak ne!..”